Janusz Olejniczak (Janusz Olejniczak)

Janusz Olejniczak (2 października 1952 – 20 października 2024) był polskim pianistą klasycznym, pedagogiem akademickim i aktorem. Zdobył międzynarodową sławę jako pianista, szczególnie dzięki interpretacjom muzyki Chopina, którą wykonywał zarówno na instrumentach nowoczesnych, jak i z epoki. Wcielił się w postać kompozytora w filmie „Błękitna nuta” z 1991 roku, a w filmie „Pianista” z 2002 roku wykonał partie fortepianowe, występując również jako dubler dłoni.

Olejniczak urodził się we Wrocławiu 2 października 1952 roku. Grę na fortepianie rozpoczął w wieku sześciu lat. Rodzina przeprowadziła się do Warszawy, gdzie brał lekcje u Luizy Walewskiej; w latach 1967–1969 kształcił się pod kierunkiem Ryszarda Baksta i Zbigniewa Drzewieckiego. W 1970 roku zajął szóste miejsce w VIII Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie, a dwa lata później czwarte miejsce w Konkursie Pianistycznym im. Alfredo Caselli w Neapolu. W latach 1971–1973 studiował w Paryżu u Konstantyna Schmaelinga i Witolda Małcużyńskiego. Powrócił do Polski, gdzie studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie w klasie Barbary Hesse-Bukowskiej. W latach 1977–1978 odbył studia podyplomowe u Victora Merzhanova w Warszawie oraz u Paula Badura-Skody w Folkwangschule w Essen.

Olejniczak był członkiem orkiestry kameralnej, a jego repertuar obejmował kompozycje Beethovena, Schumanna, Schuberta, Chopina, Ravela i Prokofiewa. Wykonywał również muzykę współczesną, m.in. utwory Wojciecha Kilara. W 1979 roku był solistą podczas światowej premiery „Walca Boston” Gii Kancheliego na fortepian i orkiestrę. Olejniczak zestawiał ze sobą wykonania muzyki Chopina na instrumentach z epoki oraz na fortepianach nowoczesnych. Występował i nagrywał na instrumentach historycznych, takich jak Érard i Pleyel, współpracując z Orkiestrą XVIII wieku pod dyrekcją Fransa Brüggena.

Przez cztery lata wykładał w Akademii Muzycznej w Krakowie, a mistrzowskie lekcje prowadził w Polsce, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Japonii. Wchodził w skład jury międzynarodowych konkursów pianistycznych, w tym Konkursu Chopinowskiego, w którym od 2018 roku zasiadał również w sekcji instrumentów z epoki.

Olejniczak często nagrywał dla radia i telewizji, a także wydawał płyty kompaktowe dla takich wytwórni jak Polskie Nagrania, Selene, Pony Canyon, Opus 111 i CD Accord. Nagrał kompozycje Rameau, Mozarta, Liszta, Schuberta, Prokofiewa, a zwłaszcza Chopina, w tym jego koncerty fortepianowe, Fantazję na tematy polskie, Sonatę fortepianową b-moll, Rondo Es-dur oraz utwory solowe. Recenzent magazynu „Gramophone” zauważył, że 57 mazurków wykonanych na fortepianie Erarda z 1849 roku charakteryzowało się „subtelną różnorodnością barw i niuansów” oraz rubato, które nigdy nie zakłócało rytmu tanecznego.

Nagrał koncert fortepianowy Kilara oraz koncert fortepianowy Henryka Góreckiego, a także utwory na skrzypce i fortepian z Kają Danczowską oraz polskie pieśni Chopina ze Stefanią Toczyską. Jego nagrania zostały uhonorowane siedmioma Fryderykami, a płyta z koncertami fortepianowymi Chopina z Sinfonia Varsovia pod dyrekcją Grzegorza Nowaka została uznana przez magazyn „Studio” za Album Roku w 1995 roku. ...