Saltburn
Saltburn (2023)
Produkcja
Budżet
$20 000 000
Opłaty
$21 026 167
Reżyser
Scenariusz
Kompozytor
Antoni B. Uilis
Producent
Aktorzy
Barry Keoghan
Oliver Quick
Jacob Elordi
Felix Catton
Rozamunda Pajk
Elspeth Catton
Ryszard E. Grant
Sir James Catton
Alison Oliver
Venetia Catton
Archie Madekwe
Farleigh Start
Keri Mulligan
Poor Dear Pamela
Paweł Ryś
Duncan
Krótki opis
Oliver Quick jest studentem Oxfordu, który ma trudności z odnalezieniem się w towarzystwie zamożnych rówieśników. Zacieśnia on relację z Felixem Cattonem, uroczym i arystokratycznym kolegą z roku, który zaprasza go na spędzenie lata w Saltburn – rozległej posiadłości należącej do jego ekscentrycznej rodziny. To, co zaczyna się jako szansa na akceptację, stopniowo przeradza się w coś znacznie bardziej skomplikowanego, gdy Oliver coraz głębiej wnika w życie domowników.
Reżyserką i scenarzystką filmu Saltburn jest Emerald Fennell; obraz ten powstał po jej pełnometrażowym debiucie „Obiecująca. Młoda. Kobieta.”, a przed planowaną na 2026 rok adaptacją „Wichrowych Wzgórz”. W rolę Olivera wcielił się Barry Keoghan, natomiast Felixa zagrał Jacob Elordi. Rosamund Pike i Richard E. Grant pojawiają się jako rodzice Felixa – Elspeth i sir James Catton, a Alison Oliver i Archie Madekwe grają odpowiednio Venetię Catton oraz Farleigh’a Starta. Producentkami filmu, obok Fennell, były Margot Robbie i Josey McNamara. Czas trwania produkcji wynosi 131 minut.
Film miał premierę w listopadzie 2023 roku. Budżet produkcji wyniósł około 20 milionów dolarów, a globalne wpływy z biletów osiągnęły poziom około 21 milionów dolarów, co stanowi skromny zwrot w stosunku do poniesionych kosztów. W serwisie IMDb film otrzymał ocenę 7/10 na podstawie około 263 000 głosów, natomiast w TMDB oceniono go na 6,9/10 przy ponad 3 000 głosów. Recenzenci wystawili produkcji ocenę 6,8/10 na podstawie 301 opinii, co sytuuje ją blisko ocen widzów i wskazuje na podobny poziom uznania w obu grupach.
Co pozostało za kulisami
- Podczas kręcenia filmu Rosamund Pike mieszkała w posiadłości Saltburn.
- Przy tworzeniu statuy Minotaura za podstawę wzięto ciało Barry'ego Keoghana, który grał Olivera.
- W ramach przygotowań do zdjęć Barry Keoghan spędził weekend z Michaelem McNaultym (reżyserem, scenarzystą, montażystą, aktorem i producentem). Przygotowania obejmowały ćwiczenie liverpoolskiego akcentu i spożywanie ogromnych ilości piwa.
- Podczas prób Rosamund Pike i Carey Mulligan same wymyśliły rozmowę między swoimi postaciami. Reżyserce, scenarzystce i producentce Emerald Fennell improwizacja tak się spodobała, że postanowiła włączyć ją do scenariusza. W podobny sposób Pike żartobliwie powiedziała Fennell, że jej bohaterka myśli, że piosenka „Common People” brytyjskiej grupy „Pulp” została napisana o niej. Ten żart również zainspirował kilka improwizacji.
- Włosy Venice, którą grała Alison Oliver, zostały celowo zniszczone rozjaśnianiem, ponieważ twórcy filmu uznali, że to lepiej pasuje do wizerunku lwa salonowego z odpowiedniego okresu (lato 2007 roku). Oliver zaproponowano perukę, ale wolała poświęcić włosy dla wiarygodności wizerunku.
- Felix (w którego rolę wcielił się Jacob Elordi) i jego siostra mają podobne tatuaże – gwiazdy z ich herbu rodowego. Z herbu pochodzi również napis „Carpe Diem”, czyli „Żyj chwilą”, u Felixa.
- Felix, grany przez Jacoba Elordiego, ma piercing w brwi. Emerald Fennell nalegała na tę szczegół, ponieważ widziała podobny piercing u mężczyzn w klubach nocnych w 2007 roku, kiedy rozgrywają się niektóre wydarzenia w filmie. Piercing był sztuczny. Fennell spotkała się z poważną presją ze strony studia, którego kierownictwo zażądało rezygnacji z tego szczegółu, ale Fennell trzymała się swojego. Wszystko skończyło się kompromisem. Bohater Elordiego nosił piercing w Oksfordzie, ale zdejmował go po powrocie do domu, ponieważ jego matka rzekomo miała obsesję na ten temat.
- Przygotowując się do zdjęć, Jacob Elordi, na radę Emerald Fennell, przeczytał powieść „Powrót do Brideshead” (1944) angielskiego pisarza Evelyna Waugha.
- Według Carey Mulligan, Emerald Fennell początkowo zaproponowała jej nie tę rolę, którą ostatecznie zagrała. Mulligan przeczytała scenariusz i zdała sobie sprawę, że chciałaby wcielić się w inną postać, nie tę, którą jej zaproponowano, i Fennell poszła jej na rękę.
- Według Barry'ego Keoghana, bardziej wstydził się tego, że tańczy przed kamerą, niż tego, że tańczy nago.
- Reżyserka Emerald Fennell pożyczyła aktorom filmu niektóre przedmioty ze swojej własnej garderoby, które nosiła w latach 2006 i 2007, w szczególności damską kurtkę Alexandra McQueena, w której paradowała w tamtych czasach w Oksfordzie i którą w filmie nosi bohaterka Rosamund Pike.
- Labirynt, odgrywający tak ważną rolę w rozwoju fabuły, w rzeczywistości nie istnieje. Scenografka filmu, Suzie Davies, specjalnie do tego celu zaangażowała wiodącego specjalistę, Adriana Fishera. Biorąc pod uwagę niemożność stworzenia całego labiryntu, nie jest zaskoczeniem, że stworzył on jedynie jego centralną część z otaczającymi korytarzami, a reszta powstała dzięki technologiom komputerowym.
- Styl ubioru Feliksa, przedstawiony przez Jacoba Elordiego, przypomina styl ubioru księcia Harry'ego w okresie, w którym rozgrywa się akcja filmu. Scenografka Sophie Canale przejrzela stare zdjęcia Harry'ego w towarzystwie przyjaciół i jego ówczesnej dziewczyny, Chelsea Davy, i wykorzystała niektóre elementy ich strojów podczas pracy nad kostiumami Feliksa i jego przyjaciół z Oksfordu.
- Według Jacoba Elordiego, przed rozpoczęciem zdjęć spędził miesiąc w londyńskiej dzielnicy Chelsea, aby na własne oczy zobaczyć jej zamożnych mieszkańców, których styl życia przypominał styl życia postaci, którą miał grać.
- Po scenie, w której Oliver informuje Feliksa, że i tak zamierza zdawać egzaminy, pomimo złych wiadomości z domu, widzimy, jak on i pozostali obecni natrafiają na dużą grupę studentów (wśród nich jest też Feliks) z balonami, w które zaczynają rzucać konfetti i serpentynę. W Oksfordzie faktycznie istniał taki zwyczaj, kiedy po egzaminach studenci z konfetti i serpentyną czekali na przyjaciół. Początek tej tradycji sięga lat 70. XX wieku. W połowie lat 2000., kiedy rozgrywa się akcja filmu, zwyczaj ten jeszcze istniał, ale już zanikał (z powodu dużej ilości śmieci i kosztów sprzątania pomieszczeń), a obecnie kierownictwo uniwersytetu oficjalnie nie uznaje tej tradycji.
- Scenę, w której Oliver rozbiera się i masturbuje na grobie Feliksa, wymyślił sam Barry Keoghan. Początkowo zakładano, że w tej scenie pozostanie ubrany i wszystko pokaże gestami, jednak w dniu zdjęć aktor poprosił o zamknięcie planu dla osób postronnych i powiedział, że będzie improwizował.
- W oryginalnym finale planowano, że Oliver w szlafroku i piżamie wyjdzie z łóżka i uda się do jadalni, gdzie na śniadanie otrzyma jajka. To "zamknęłoby" całą historię i połączyło finał z początkiem i pierwszym śniadaniem Olivera w posiadłości. Reżyserka Emerald Fennell zdecydowała, że ten finał nie pasuje i pokazała, jak nagi Oliver tańczy w posiadłości do piosenki „Murder on the Dancefloor” (2001) w wykonaniu Sophie Ellis-Bextor.
- Moment, w którym bohaterka Rosamund Pike odkrywa Feliksa martwego w labiryncie, w filmie nie jest pokazany, słychać tylko jej pełen bólu krzyk. Emerald Fennell nawet nie zamierzała pokazywać tego momentu, uważając, że pokazywanie na ekranie bólu matki jest nieetyczne. Tak czy inaczej, Rosamund Pike i Jacob Elordi mimo wszystko zagrali tę scenę zgodnie z planem, nawet wiedząc, że nie trafi ona do filmu.
- Ilość sztucznych dźwięków w filmie została zredukowana do minimum. Ze względu na dość nietypowy format kadru nie było to łatwe. Twórczy zespół filmu musiał ukrywać mikrofony bezpośrednio na planie zdjęciowym – tuż poza zasięgiem obiektywu kamery. W scenie z grobem, na przykład, mikrofony zakopano w ziemi.
- Fryzura Farleya, którą gra Archie Madekwe, przypomina fryzurę Corbina Bleu z musicalu „High School Musical” (2006) w reżyserii Kenny'ego Ortegi. Madekwe specjalnie przedłużył włosy, aby osiągnąć większe podobieństwo. Fryzura Barry'ego Keoghana w pierwszej części filmu wzorowana jest na fryzurze Zaca Efrona z tego samego musicalu, a on również przedłużył włosy.
- Na potrzeby kręcenia scen w posiadłości Saltburn wprowadzono pewne zmiany – na przykład do pokoi zajmowanych przez Felixa i Olivera dobudowano wspólną łazienkę i zainstalowano w niej wannę o dużych rozmiarach, aby Jacob Elordi mógł się w niej zmieścić.
- Barry Keoghan podszedł do pracy w tym filmie tak, jakby grał pięć różnych postaci. Każdą scenę numerował „Oliver 1”, „Oliver 2”, „Oliver 3” itd., w zależności od tego, jakim Oliverem miał być w danej scenie. Aktor założył pięć notatników, w których zapisał wszystkie maniery, gesty i wyrazy twarzy swojej postaci w zależności od tego, jakim był w danym momencie. Często zdarzało się, że w ciągu jednego dnia zdjęciowego Keoghan musiał grać kilka różnych „wersji” Olivera.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
