Świat Dzikiego Zachodu
Westworld (1973)
Produkcja
Budżet
$1 250 000
Opłaty
$10 000 000
Reżyser
Scenariusz
Kompozytor
Fred Karlin
Producent
Paul Lazarus III
Aktorzy
Yul Brynner
The Gunslinger
Riczard Bendżamin
Peter Martin
James Brolin
John Blane
Norman Bartold
Medieval Knight
Alan Oppenheimer
Chief Supervisor
Victoria Shaw
Medieval Queen
Dick Van Patten
Banker
Linda Gaye Scott
Arlette
Krótki opis
Świat Dzikiego Zachodu rozgrywa się w przyszłości, w której goście za odpowiednią opłatą mogą przenieść się do realistycznych krain tematycznych, takich jak amerykański pogranicznik, starożytny Rzym czy średniowieczna Europa. Parki są zamieszkane przez androidy stworzone po to, by spełniać każdą zachciankę odwiedzających i znosić wszelką przemoc, nigdy nie oddając ciosu. Gdy dwaj przyjaciele, Peter Martin i John Blane, wybierają park w klimacie westernu, dochodzi do awarii, która zaczyna się rozprzestrzeniać, a maszyny przestają zachowywać się zgodnie z programem. Nieubłagany rewolwerowiec, zaprojektowany do polowania na gości w ramach zabawy, zmienia tę grę w prawdziwe zagrożenie.
Film napisał i wyreżyserował Michael Crichton – był to jego debiut reżyserski, po którym nastąpiły takie produkcje jak Śpiączka, Wielki Napad na Pociąg, Wzór piękności, Ucieczka oraz Dowód rzeczowy. W rolę rewolwerowca wcielił się Yul Brynner, natomiast w rolach gości wystąpili Richard Benjamin i James Brolin. Alan Oppenheimer gra głównego nadzorcę parku, a w obsadzie postaci z epoki średniowiecza pojawiają się Norman Bartold i Victoria Shaw.
Produkcja studia Metro-Goldwyn-Mayer miała premierę w sierpniu 1973 roku i trwa 89 min. Film powstał za około milion dolarów, zarabiając w światowym box office około 10 milionów USD. Krytycy filmowi ocenili go na 7/10 na podstawie 43 recenzji, natomiast w serwisie TMDB zdobył ocenę 6,8/10 z ponad 1500 głosów, co wskazuje na pozytywny odbiór widzów, zbieżny z opiniami ekspertów. W serwisie IMDb film posiada ocenę 6,9/10 na podstawie 67 000 głosów.
Co pozostało za kulisami
- Scenariusz filmu Crichton napisał w sierpniu 1972 roku. Został on przedstawiony do rozważenia głównym studiom filmowym, ale zainteresował tylko Daniela Melnika, producenta Metro-Goldwyn-Mayer, który w tamtym okresie był w trudnej sytuacji finansowej. Jak Crichton opowiadał w wywiadzie, MGM oprócz trudności finansowych miało również problemy z pracownikami i nie cieszyło się dobrą opinią wśród filmowców: wielu reżyserów i scenarzystów skarżyło się na silną presję ze strony kierownictwa, ingerencje w proces filmowy, poprawki do scenariusza i tym podobne, jednak Melnik obiecał Crichtonowi, że ten nie spotka się z takim traktowaniem, i obiecaną obietnicę „w większości” spełnił.
- Ostatniego dnia zdjęć, podczas kręcenia sceny z grzechotnikiem, James Brolin został naprawdę ugryziony. Scena była kręcona w odwrotnej kolejności: wąż zaczepiał rękę aktora, następnie go odczepiano, a nagrany materiał podczas montażu odtwarzano z odwrotną prędkością, tworząc wrażenie, że wąż wbił się w rękę. Aby uchronić aktora przed ugryzieniem, pod koszulę na przedramię założono skórzaną ochronę z grubą wyściółką. Niemniej jednak, podczas kręcenia sceny Brolin niespodziewanie dla wszystkich krzyknął z bólu: podczas gdy górne zęby węża wgryzały się w skórę osłony ochronnej, on zacisnął szczęki i dolne zęby weszły w rękę aktora. Pomimo tego, że użyty na planie wąż nie został wcześniej „dojony”, jak to zwykle się robi przy kręceniu filmów, jad nie dostał się do krwi Brolina i ten nie odczuł żadnych skutków ubocznych.
- Robot-Strzelec, w wykonaniu Yula Brynnera, został celowo wykonany jako kopia Chrisa Adamsa, postaci Brynnera z filmu „Siedmiu wspaniałych”, i nosił ten sam kostium.
- Podczas 2. tygodnia zdjęć gorący pyż z naboju obłupkowego trafił Brinnerowi w oko i porysował rogówkę, co zmusiło do czasowego wstrzymania zdjęć scen z jego udziałem. Aktor nie odniósł poważnych obrażeń, jednak nie mógł nosić srebrnych soczewek kontaktowych (które nadawały jego postaci dodatkowy złowrogi wygląd): uszkodzone oko szybko czerwieniło się i zaczynało łzawić.
- Crichton chciał, aby androidy w pewnych scenach budziły wyraźny niepokój. Po wielu eksperymentach, uzyskanie pożądanego efektu pomogły lustrzane soczewki kontaktowe o 80-procentowej nieprzezroczystości: pozwalały one, za pomocą oświetlenia, nadać spojrzeniu androida nerealność, podczas gdy aktor mógł przez nie widzieć partnerów i poruszać się po planie.
- Kierownictwo MGM przedłużało proces akceptacji scenariusza i zatwierdziło go dopiero na dwa dni przed rozpoczęciem zdjęć. Przy tym Crichton nie został dopuszczony do castingu aktorów. Początkowo filmowi przydzielono budżet w wysokości 1 mln dolarów, jednak później został on zwiększony o kolejne 250 tys. Według słów Crichtona, 250 tys. stanowiły wypłaty honorariów dla aktorskiej obsady, 400 tys. zostało wydanych na pensje dla ekipy filmowej i personelu, a pozostała kwota poszła na wydatki techniczne, dekoracje i rekwizyty.
- Cały cykl zdjęciowy zajął 30 dni. Crichton oszczędnie podchodził do kwestii zużycia kliszy filmowej i organizacji czasu, dlatego materiał kręcono głównie z pierwszego dubla. Pomimo tego, niektóre sceny zostały wycięte z ostatecznej wersji filmu.
- Aby przedstawić salon pasażerskiego statku, który przywiózł zwiedzających do parku na początku filmu, zbudowano tylko prawą burtę kadłuba z oknami i fotelami. Ujęcia z pasażerami znajdującymi się po lewej burcie zostały nakręcone w tych samych dekoracjach i „odbite lustrzanie” podczas montażu, co tworzyło wrażenie pełnowartościowego salonu.
- W filmie po raz pierwszy w pełnometrażowej produkcji wykorzystano obrazy wygenerowane komputerowo – fragmenty przedstawiające termowizję Strzałki w niskiej rozdzielczości. Ekipa filmowa nazwała ten efekt „gunslinger POV” (perspektywa Strzałki z pierwszej osoby). Początkowo prośbę o wygenerowanie takiego materiału filmowego Crichton skierował do ośrodka badawczego NASA. Według wstępnych szacunków, produkcja 2-minutowego fragmentu zajęłaby 9 miesięcy i kosztowałaby 200 tysięcy dolarów, co było zbyt drogie i nie mieściło się w budżecie filmu. Crichton zwrócił się ze swoim zapytaniem do Johna Whitney’ego seniora, animatora i pioniera komputerowej animacji, który od lat 60. tworzył materiały animowane dla telewizji i firm reklamowych. Whitney senior przedstawił Crichtonowi swojego syna, Johna Whitney’ego juniora, który obiecał wykonać zadanie szybciej i znacznie taniej. Whitney junior opracował proces, w którym nakręcony materiał filmowy „wizji” Strzałki został poklatkowo zdigitalizowany i programowo podzielony na bloki, a następnie ponownie przetworzony poklatkowo na taśmę filmową 70 mm. W swojej pracy Whitney junior wykorzystał komputerową bazę firmy Information International, Inc., dla której ten projekt był jednym z pierwszych zleceń na wizualizację komputerową. Whitney junior pracował nad projektem w nocy, a ostateczne obliczenia 10-sekundowego epizodu wymagały 8 godzin czasu pracy maszyny.
- Ograniczony budżet zmuszał ekipę filmową do oszczędzania wszędzie, gdzie to było możliwe. Biorąc pod uwagę, że na dekoracje z budżetu ostatecznie wydano zaledwie 75 tys. dolarów, większość z nich została wykorzystana więcej niż raz. Tak więc średniowieczne schody były w jednym egzemplarzu i Crichton nakręcił je trzy razy w trzech różnych scenach. Podziemny korytarz został nakręcony w dziewięciu różnych scenach z sześcioma wariantami oświetlenia, został on również wykorzystany jako dekoracja do pomieszczenia, w którym technicy „Delos” naprawiali uszkodzonych androidów.
- Efekt rozpuszczającej się twarzy Strełka po tym, jak Peter wylał na niego kwas, został osiągnięty za pomocą mieszanki teatralnego makijażu i „Alka-Seltzeru” nałożonej na twarz Brinnera. Dym był wprowadzany przez kilka plastikowych rurek przyklejonych do twarzy aktora i zamaskowanych makijażem. Dym był tak drażniący, że aktor musiał wstrzymać oddech podczas kręcenia sceny, w przeciwnym razie się udusił. W dniu zdjęć, jak wspominał Crayton, Brinner odczuwał bóle żołądka i przyjął „Alka-Seltzer”, przez co żartowano, że teraz jest on zarówno wewnątrz Brinnera, jak i na zewnątrz.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
