Kult
Krótki opis
Kult opowiada historię sierżanta Neila Howiego, policjanta z kontynentu, który udaje się na odległą szkocką wyspę, aby zbadać zgłoszenie o zaginięciu młodej dziewczynki. Mieszkańcy wyspy upierają się, że dziecko nigdy nie istniało, a surowa chrześcijańska wiara Howiego stawia go w konflikcie z ich stylem życia. Wspólnota pod przewodnictwem charyzmatycznego Lorda Summerisle wyznaje dawną pogańską religię natury. Im dłużej Howie tam przebywa, tym bardziej utwierdza się w przekonaniu, że za wymijającymi odpowiedziami i sprzecznościami mieszkańców kryje się mroczna tajemnica.
Film wyreżyserował Robin Hardy na podstawie scenariusza napisanego przez Anthony'ego Shaffera, a producentem był Peter Snell. Był to pierwszy pełnometrażowy obraz Hardy'ego w roli reżysera. W rolę Howiego wcielił się Edward Woodward, Lorda Summerisle zagrał Christopher Lee, natomiast w rolach drugoplanowych wystąpili Britt Ekland, Diane Cilento, Ingrid Pitt i Roy Boyd. W napisach wymieniono 48 aktorów. Produkcja z Wielkiej Brytanii miała premierę w grudniu 1973 roku i trwa 93 minuty.
Renoma filmu rosła na przestrzeni dziesięcioleci. W serwisie IMDb uzyskał ocenę 7,5 na podstawie około 105 000 głosów, natomiast w TMDB ocena ta wynosi 7,3 przy około 1 730 głosach. Ocena krytyków na poziomie 8,1 przy 70 recenzjach jest nieco wyższa niż noty przyznane przez widzów, co wskazuje na jeszcze większe uznanie w oczach recenzentów niż w szerokiej publiczności.
Co pozostało za kulisami
- Chociaż akcja filmu rozgrywa się w maju, kręcono go w listopadzie.
- Christopher Lee zagrał swoją rolę za darmo. W tamtym czasie sprawy Lee szły bardzo źle i uznał rolę lorda za wspaniałą, która pomoże mu poprawić sytuację.
- W ostatniej scenie Woodward czytał swoje kwestie, wpatrując się przez kraty w pobliskie klify, na których umieszczono gigantyczne transparenty z tekstem.
- Do głównej roli brano pod uwagę Michaela Yorka, a następnie Davida Hemmingsa, ale ponieważ nie wykazali entuzjazmu, Robin Hardy zaprosił aktora telewizyjnego Edwarda Woodwarda (z rekomendacji scenarzysty Anthony'ego Shaffera i producenta Petera Snella).
- Łódź, na której odpływa sierżant Gow (w tej roli Edward Woodward), po wyjściu z samolotu, nie została specjalnie zbudowana do filmu. Należała do jednego z mieszkańców. W 2004 roku zatonęła podczas sztormu.
- Według reżysera Robina Hardy'ego, film kręcono głównie w Szkocji, jednak ujęcia z powietrza realizowano w RPA, ponieważ budżet filmu nie przewidywał naklejania liści na drzewa.
- Negatywy i materiały filmowe były przechowywane na terenie „Shepperton Studios”, jednak kiedy firma zmieniła właścicieli, nowi właściciele zarządzili oczyszczenie magazynu ze wszystkiego, co „przestarzałe”. Kierownik magazynu przypadkowo umieścił nowo przywiezione z laboratorium negatywy razem z tymi, które przeznaczone były do zniszczenia.
- Akcja filmu rozgrywa się na Hebrydach, gdzie w latach 60. mówiło się głównie językami goidelskimi, ale w filmie praktycznie nie używa się tych języków. Co więcej, niektóre zwyczaje, które w filmie są wspomniane, są angielskie, a nie szkockie.
- Zdjęcia odbywały się od października do listopada, kiedy kwitnących drzew na wyspie po prostu nie mogło być. Drzewa w scenach z kobietami w ciąży były sztuczne.
- Zdjęcia tańca bohaterki Britt Ekland zajęły 13 godzin.
- Operatora Harry'ego Woxmana narzucono reżyserowi Robinowi Hardy'emu. Producenci obawiali się, że kluczowej sceny z głównym bohaterem nie uda się nakręcić w plenerze i trzeba będzie zastosować zdjęcia kombinowane, a Woxman miał wtedy największe doświadczenie w tego typu ujęciach (nakręcił on fantastyczny film Wela Gesta z 1961 roku „Dzień, w którym zapłonęła Ziemia”), dlatego go zatrudnili. Hardy był bardzo niezadowolony z tej sytuacji i podczas zdjęć ciągle kłócił się z Woxmanem.
- W reżyserskiej wersji filmu znajduje się scena, w której postacie Edwarda Woodwarda i Johna Hallama jadą radiowozem, którą w rzeczywistości kręcono w garażu. Widoczność nadjeżdżających samochodów zapewniali dwaj asystenci, machający latarkami przed przednią szybą.
- Budżet filmu był tak mały, że znaczna część aktorów – w tym Christopher Lee – pracowała bez wynagrodzenia.
- Podczas przerwy w kręceniu finałowej sceny niektórzy członkowie ekipy z działu rekwizytów rzucili się do aktorek grających główne role z płaszczami. Ingrid Pitt zwróciła uwagę, że same są bez okryć wierzchnich i w geście solidarności odmówiła założenia płaszcza.
- W dni wolne od zdjęć Edwardowi Woodwardowi wielokrotnie proponowano wyjazd w miejsce, gdzie będzie kręcona kulminacja filmu, jednak za każdym razem odmawiał, chcąc tam po raz pierwszy pojawić się właśnie w momencie kręcenia. Konstrukcję zwaną „Plecionym Człowiekiem” aktor zobaczył po raz pierwszy, gdy jego bohatera ciągnięto na wzgórze. Krzyk „O, Boże! Boże sprawiedliwy!” był w połowie krzykiem aktora, a w połowie krzykiem sierżanta Gowiego. Jak sam Woodward powiedział, przez całą swoją ponad sześcioletnią karierę aktorską nigdy nie bał się tak bardzo, jak będąc wewnątrz płonącego „Plecionego Człowieka”.
- Kierownictwo wytwórni filmowej było tak wstrząśnięte finałem filmu, że zażądało od scenarzysty Anthony'ego Shaffera i reżysera Robina Hardy'ego, odpowiednio, przepisania i przeredagowania finału tak, aby nagle rozpoczynający się deszcz ugasił płomienie i uratował Gowiego. Shaffer i Hardy stanowczo odmówili.
- Wokół filmu o okultyzmie wyrosła prawdziwa sekta. Od 2004 roku w miejscach, gdzie odbywały się zdjęcia (Dumfries i Galloway, Szkocja), organizowany jest festiwal muzyczny „Pleciony Człowiek”. Na zakończenie festiwalu spalana jest gigantyczna kukła Plecionego Człowieka – składana jest w ofierze bogom festiwalu.
Auditions in India
Casting calls in USA
Castingi w Polsce
Кастинги в Україні
